પાણીના પ્રકાશ-વિઘટન (photolysis) નું વર્ણન કરો.

(N/A) ફોટોસિસ્ટમ-$II$ $(PS-II)$ માંથી દૂર થયેલા ઇલેક્ટ્રોનને ફરીથી ભરપાઈ કરવા જરૂરી છે.
આ પ્રક્રિયા પાણીના વિઘટન દ્વારા પ્રાપ્ત થતા ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા પૂર્ણ થાય છે,જેને પ્રકાશ-વિઘટન (photolysis) કહેવામાં આવે છે.
પ્રક્રિયાની સમજૂતી:
- પાણીનું વિઘટન $PS-II$ સાથે સંકળાયેલું છે. પાણીનું વિઘટન પ્રોટોન $(H^+)$,ઓક્સિજન $([O])$ અને ઇલેક્ટ્રોન $(e^-)$ માં થાય છે.
- આ પ્રક્રિયાનું રાસાયણિક સમીકરણ: $2H_2O \longrightarrow 4H^+ + O_2 + 4e^-$.
- આ પ્રક્રિયા દરમિયાન ઓક્સિજન $(O_2)$ મુક્ત થાય છે,જે પ્રકાશસંશ્લેષણની મુખ્ય નીપજ છે.
- $PS-II$ માંથી દૂર થયેલા ઇલેક્ટ્રોનની ભરપાઈ આ પાણી-વિઘટન સંકુલ દ્વારા થાય છે.
- પાણી-વિઘટન સંકુલ થાઈલેકોઈડ પટલની અંદરની બાજુએ આવેલું હોય છે,જેથી મુક્ત થતા પ્રોટોન લ્યુમેનમાં એકઠા થાય છે.